Çin’in insanlı uzay programında tarihi bir gelişme yaşandı. Shenzhou-23 uzay aracı, Long March 2F roketi ile Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi’nden başarılı bir şekilde fırlatıldı. Yaklaşık 3.5 saatlik bir yolculuğun ardından Tiangong Uzay İstasyonu’na kenetlenen uzay aracı, üç astronotu uzaya taşıdı: Zhu Yangzhu, Zhang Zhiyuan ve Hong Kong’un ilk astronotu olan Li Jiaying.
**Uzayda 1 Yıl Kalacak Astronot**
Shenzhou-23 görevini diğerlerinden ayıran en önemli özellik, mürettebatın biri olan astronotun uzayda tam bir yıl kalacak olması. Önceki görevlerde genellikle 6 aylık süreler ile sınırlı kalınırken, bu görev uzun süreli mikro yerçekiminin insan vücudu üzerindeki etkilerini daha detaylı bir şekilde araştırmayı hedefliyor. Uzayda uzun süre kalmanın kemik yoğunluğu kaybı, kas erimesi, radyasyon maruziyeti, uyku bozuklukları ve psikolojik yorgunluk gibi çeşitli riskleri bulunmaktadır. Çin, bu deneyle yalnızca Tiangong’daki kalıcı varlığını güçlendirmekle kalmayacak, aynı zamanda Ay ve ilerideki Mars görevlerine yönelik insan dayanıklılığı hakkında veri toplamayı amaçlıyor.
**Hong Kong’un İlk Uzay Görevi**
Görev, aynı zamanda tarihi bir öneme sahip. 43 yaşındaki Li Jiaying, Hong Kong’dan uzaya giden ilk astronot olarak kayıtlara geçti. Daha önce Hong Kong polisinde görev yapan Li, Shenzhou-23 ekibinde yük uzmanı olarak yer alıyor. Mürettebatın diğer üyeleri ise uzay mühendisi Zhu Yangzhu ve eski hava kuvvetleri pilotu Zhang Zhiyuan. Astronotların Tiangong’da yaşam bilimleri, malzeme bilimi, akışkan fiziği ve tıp gibi çeşitli alanlarda deneyler yapması bekleniyor. Bu deneylerin bir kısmı, uzun süreli insanlı uzay yolculukları için kullanılabilecek sistemlere odaklanacak.
**2030’a Kadar Ay’a İnsan Göndermeyi Hedefliyorlar**
Çin, 2030’dan önce Ay’a insan göndermeyi planlıyor. Bu amaca yönelik olarak, yeni nesil Mengzhou uzay aracı üzerinde çalışmalar sürdürülüyor. Ayrıca, Ay görevlerinde kullanılacak sistemler ve gelecekte kurulması öngörülen Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu üzerine de projeler geliştiriliyor. Pekin yönetimi, 2035 yılına kadar Ay’da insanlı bilimsel bir üs kurmayı hedefliyor.
Son 30 yılda büyük bir ivme kazanan Çin’in uzay programı, 2019’da Chang’e-4 aracı ile Ay’ın karanlık yüzüne iniş yapan ilk ülke olmasının yanı sıra, 2021’de Mars’a küçük bir gezgin araç göndermiştir. ABD’nin 2011 yılından bu yana Çin’i Uluslararası Uzay İstasyonu iş birliklerinin dışına itmesi, Pekin’in kendi uzay istasyonu projesini hızlandırmasının başlıca nedenlerinden biri olmuştur. Shenzhou-23 görevi, yalnızca bir istasyon rotasyonu olmanın ötesinde, Çin’in Ay’a dönüş yarışında ABD’nin Artemis programına karşı attığı önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
